Độ tuổi lý tưởng để bé gái có kinh nguyệt lần đầu là bao nhiêu? Nếu sớm hơn độ tuổi này, bé có thể thấp hơn chiều cao trung bình

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), độ tuổi kinh nguyệt lần đầu ở bé gái thường nằm trong khoảng 10 – 15 tuổi. Các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy, độ tuổi trung bình của trẻ em gái trên thế giới bắt đầu có kinh là khoảng 12,4 tuổi. Như vậy, nếu trẻ có kinh nguyệt trong khoảng 10 – 15 tuổi thì được xem là phát triển bình thường.

Nếu trẻ có kinh nguyệt trong khoảng 10 – 15 tuổi thì được xem là phát triển bình thường

Trường hợp trẻ có kinh quá sớm, trước 8 tuổi, có thể liên quan đến dậy thì sớm và cần được thăm khám y tế. Ngược lại, nếu sau 15 – 16 tuổi trẻ vẫn chưa có kinh, phụ huynh cũng nên đưa con đi kiểm tra để tìm nguyên nhân.

Một trong những mối quan tâm lớn nhất của cha mẹ khi con có kinh sớm là chiều cao. Thực tế, thời điểm có kinh nguyệt có ảnh hưởng đáng kể đến quá trình phát triển chiều cao, dù không phải là mối quan hệ nhân quả trực tiếp.

Chiều cao của trẻ chủ yếu tăng lên nhờ sự phát triển của xương dài, đặc biệt là xương tay và xương chân. Ở hai đầu các xương này có vùng sụn tăng trưởng, thường được gọi là sụn tiếp hợp hay đường tăng trưởng. Khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, sự gia tăng hormone sinh dục, đặc biệt là estrogen ở bé gái, sẽ kích thích tăng trưởng nhanh nhưng đồng thời cũng thúc đẩy quá trình đóng sụn tăng trưởng.

Kinh nguyệt xuất hiện sớm có ảnh hưởng đến chiều cao?

Nhiều phụ huynh cho rằng trẻ bắt đầu có kinh mới là lúc bước vào dậy thì, nhưng thực tế không phải vậy. Khi kinh nguyệt xuất hiện, trẻ đã bước sang giai đoạn giữa hoặc cuối của tuổi dậy thì. Giai đoạn tăng chiều cao mạnh nhất thường diễn ra trước đó khoảng 1- 2 năm.

Trong khoảng thời gian này, trẻ có thể tăng chiều cao rất nhanh. Sau khi có kinh, trẻ vẫn tiếp tục cao lên, nhưng tốc độ chậm hơn rõ rệt. Các nghiên cứu cho thấy, sau kỳ kinh đầu tiên, bé gái thường chỉ cao thêm khoảng 5 – 7,5 cm và đa số sẽ ngừng tăng chiều cao sau 1 – 2 năm tiếp theo.

(Ảnh minh họa)

Dựa trên các nghiên cứu của bác sĩ người Anh James Tanner, quá trình dậy thì ở bé gái thường diễn ra theo thứ tự:

1. Bắt đầu dậy thì

Dấu hiệu sớm nhất là phát triển tuyến vú. Đây là thời điểm cơ thể chuẩn bị bước vào giai đoạn thay đổi mạnh mẽ.

2. Tăng chiều cao nhanh

Sau khi dậy thì khởi động, trẻ bước vào giai đoạn “cao vọt”. Tuy nhiên, nếu trẻ tăng chiều cao quá sớm so với bạn bè cùng trang lứa, điều này có thể cho thấy thời gian phát triển chiều cao còn lại sẽ ngắn hơn.

3. Xuất hiện kinh nguyệt

Kinh nguyệt đến sau giai đoạn tăng trưởng mạnh, đánh dấu trẻ đã bước vào giai doạn dậy thì trung – hậu kỳ. Từ thời điểm này, chiều cao vẫn tăng nhưng chậm hơn nhiều.

Những yếu tố ảnh hưởng đến độ tuổi có kinh nguyệt

Di truyền

Nhiều nghiên cứu cho thấy 50-80% độ tuổi có kinh của bé gái chịu ảnh hưởng từ mẹ. Nếu mẹ có kinh sớm, khả năng con gái cũng hành kinh sớm hơn mức trung bình.

Dinh dưỡng và thể trạng

Cơ thể trẻ cần đạt một mức dự trữ mỡ nhất định, khoảng 17% trọng lượng cơ thể, để có thể khởi động chu kỳ kinh nguyệt. Vì vậy, trẻ thừa cân hoặc béo phì thường có xu hướng dậy thì sớm hơn, trong khi trẻ gầy có thể có kinh muộn hơn so với bạn bè cùng tuổi.

(Ảnh minh họa)

Dậy thì sớm không đồng nghĩa chắc chắn thấp

Các chuyên gia nhấn mạnh, kinh nguyệt đến sớm không đồng nghĩa với việc trẻ chắc chắn thấp và ngược lại, có kinh muộn cũng không đảm bảo trẻ cao vượt trội.

Chiều cao cuối cùng của một người vẫn phụ thuộc di truyền, giấc ngủ, dinh dưỡng và môi trường sống. Tuy nhiên, kinh nguyệt đến quá sớm có thể làm giảm quỹ thời gian tăng trưởng, khiến trẻ khó đạt được chiều cao tiềm năng tối đa.

Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên theo dõi sự phát triển của con theo biểu đồ tăng trưởng, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, khuyến khích vận động và ngủ đủ giấc, thay vì quá lo lắng về thời điểm kinh nguyệt xuất hiện.